Υπάρχουν στιγμές που όλα φαίνονται ήρεμα γύρω μας και όμως μέσα μας υπάρχει ένταση.
Δεν υπάρχει καυγάς.
Δεν υπάρχει πραγματικός κίνδυνος.
Κι όμως το σώμα αντιδρά σαν να πρέπει να προστατευτεί.
Αν έχεις νιώσει ποτέ αυτή την ανεξήγητη ανησυχία, δεν είσαι μόνος/η. Και κυρίως: δεν είναι θέμα υπερβολής ή αδυναμίας.
Είναι το λεγόμενο συναισθηματικό alarm.
Τι είναι το Συναισθηματικό Alarm;
Το συναισθηματικό alarm είναι η αυτόματη αντίδραση του νευρικού συστήματος όταν το σώμα αντιλαμβάνεται πιθανή απειλή, ακόμη κι αν δεν υπάρχει πραγματικός κίνδυνος. Βασίζεται σε προηγούμενες εμπειρίες και ενεργοποιεί άγχος, ένταση ή άμυνα πριν προλάβει να επέμβει η λογική σκέψη.
Το νευρικό μας σύστημα έχει έναν βασικό στόχο: την επιβίωση.
Δεν προσπαθεί να καταλάβει αν κάτι είναι αντικειμενικά αληθινό. Προσπαθεί να αποφασίσει αν είναι ασφαλές.
Μέσα από τις εμπειρίες μας, ιδιαίτερα τις έντονες συναισθηματικά, το σώμα μαθαίνει να αναγνωρίζει μοτίβα. Όταν κάτι θυμίζει παλαιότερη απειλή, ενεργοποιείται αυτόματα ένας μηχανισμός προστασίας.
Η διαδικασία συμβαίνει συνήθως έτσι:
-
Το νευρικό σύστημα σκανάρει το περιβάλλον.
-
Εντοπίζει ομοιότητες με παλιές εμπειρίες.
-
Ενεργοποιεί άμυνα.
-
Το μυαλό δημιουργεί σκέψεις για να εξηγήσει αυτό που ήδη νιώθουμε.
Γι’ αυτό πολλές φορές λέμε:
¨Ξέρω ότι δεν υπάρχει λόγος να αγχώνομαι… αλλά δεν μπορώ να ηρεμήσω.¨
Γιατί ενεργοποιείται χωρίς πραγματικό κίνδυνο;
Ο εγκέφαλος λειτουργεί με έναν απλό κανόνα:
Καλύτερα ένα λάθος alarm παρά ένας χαμένος κίνδυνος.
Αν στο παρελθόν υπήρξαν εμπειρίες όπως:
-
απόρριψη,
-
συναισθηματική αστάθεια,
-
έντονο στρες,
-
αβεβαιότητα,
το σώμα αποθηκεύει αυτές τις καταστάσεις ως πιθανά σήματα κινδύνου.
Σε περιόδους γενικής κοινωνικής ή προσωπικής αβεβαιότητας, το νευρικό σύστημα αυξάνει φυσικά την επιφυλακή του. Αυτό εξηγεί γιατί πολλοί άνθρωποι σήμερα βιώνουν:
-
μεγαλύτερη κόπωση,
-
μειωμένη αντοχή,
-
αυξημένη συναισθηματική ευαισθησία.
Δεν πρόκειται για προσωπική αποτυχία.
Είναι ένα νευρικό σύστημα σε συνεχή επιτήρηση.
Πώς εμφανίζεται το συναισθηματικό alarm στις σχέσεις
Το συναισθηματικό alarm ενεργοποιείται συχνά μέσα στις ανθρώπινες σχέσεις.
Για παράδειγμα:
-
ένα μήνυμα που καθυστερεί μπορεί να βιωθεί σαν απόρριψη,
-
μια σιωπή σαν απειλή,
-
μια διαφωνία σαν κίνδυνος σύνδεσης.
Τότε δεν αντιδρούμε απαραίτητα στον άνθρωπο που έχουμε απέναντί μας, αλλά στο συναίσθημα που ξύπνησε μέσα μας.
Έτσι δημιουργείται ένας κύκλος:
άμυνα → παρεξήγηση → επιβεβαίωση φόβου.
Το σημαντικό που χρειάζεται να καταλάβουμε
Το alarm δεν είναι εχθρός.
Είναι ένας μηχανισμός προστασίας που παρέμεινε ενεργός περισσότερο απ’ όσο χρειάζεται.
Το σώμα δεν χρειάζεται διόρθωση.
Χρειάζεται εμπειρίες ασφάλειας.
Η πραγματική ρύθμιση δεν ξεκινά μόνο από τη σκέψη, αλλά από το σώμα, από την αναπνοή, τον ρυθμό και τα σήματα ηρεμίας που λαμβάνει το νευρικό σύστημα.
Μια απλή νευρο-άσκηση για άμεση αποφόρτιση
Δοκίμασε για λίγα δευτερόλεπτα:
-
κοίτα γύρω σου και εντόπισε τρία σταθερά σημεία,
-
πάρε μια αργή εισπνοή,
-
άφησε την εκπνοή να διαρκέσει περισσότερο.
