Πόσες φορές είπες “ναι” ενώ μέσα σου ήθελες να ουρλιάξεις “όχι”;
Ή αντίθετα, πόσες φορές μίλησες από θυμό και μετά μετάνιωσες για τα λόγια σου;
Σήμερα θα δούμε πώς μπορείς να μιλάς ξεκάθαρα, με δύναμη και με σεβασμό — χωρίς να γίνεσαι ούτε χαλί, ούτε τυφώνας.
Στο προηγούμενο βίντεο μιλήσαμε για τη Μη Βίαιη Επικοινωνία (NVC) και πώς να εκφράζουμε ανάγκες χωρίς κατηγορία.
Σήμερα προχωράμε ένα βήμα πιο πέρα: στη Δυναμική (Διεκδικητική) Επικοινωνία.
Αυτό είναι το σημείο όπου μαθαίνουμε να στεκόμαστε στο κέντρο μας, να τιμούμε τις ανάγκες μας αλλά και του άλλου — χωρίς να χανόμαστε και χωρίς να πληγώνουμε.
Τι είναι:
Η Δυναμική ή Διεκδικητική Επικοινωνία, είναι η ικανότητα να εκφράζω τις ανάγκες, τα συναισθήματα και τα όριά μου με σαφήνεια και σεβασμό — χωρίς να γίνομαι ούτε παθητικός/η, ούτε επιθετικός/η.
Είναι η “χρυσή τομή” ανάμεσα σε δύο άκρα:
-
Την παθητικότητα: όταν σωπαίνω για να μην ενοχλήσω και χαλάσω το κλίμα.
-
Την επιθετικότητα: όταν φωνάζω για να ακουστώ.
Η Διεκδικητική στάση λέει: “Έχω φωνή αξίζω να ακουστώ και μπορώ να εκφραστώ με σεβασμό.
Σε τι χρησιμεύει:
-
Μας επιτρέπει να εκπροσωπούμε τον εαυτό μας χωρίς να υποτιμούμε ή να καταπιέζουμε τους άλλους.
-
Δημιουργεί χώρο για διάλογο αντί για συγκρούσεις.
-
Ενδυναμώνει την αυτοεκτίμηση και τη συναισθηματική ισορροπία μέσα στη σχέση.
Παράδειγμα διαλόγου:
Παθητική στάση:
-
Νίκος: «Θέλω να καλέσουμε τους φίλους μου για φαγητό το Σάββατο.»
-
Μαρία (σκέφτεται “δεν αντέχω άλλη κοινωνική υποχρέωση”, αλλά λέει): «Εντάξει, ό,τι θέλεις…»
-
(Νιώθει απογοήτευση μέσα της, συσσωρεύει θυμό που θα εκδηλωθεί με κάποιον τρόπο αργότερα)
Επιθετική στάση:
-
Νίκος: «Θέλω να καλέσουμε τους φίλους μου το Σάββατο.»
-
Μαρία: «Πάντα κάνεις του κεφαλιού σου! Δεν θα καλέσεις κανέναν, τελεία και παύλα!»
(Εδώ Η σύγκρουση ανάβει.)
Διεκδικητική στάση:
-
Νίκος: «Θέλω να καλέσουμε τους φίλους μου το Σάββατο.»
-
Μαρία: «Καταλαβαίνω ότι το θέλεις. Εγώ όμως νιώθω κουρασμένη και θα ήθελα το Σάββατο να ξεκουραστώ. Μπορούμε να το κανονίσουμε για την Κυριακή;»
-
Νίκος: «Ναι, την Κυριακή είναι μια χαρά.»
(Εδώ βλέπουμε ότι και των δύο οι ανάγκες αναγνωρίζονται. Η Μαρία και ο Νίκος βρίσκουν λύση μαζί.)
Παραλλαγή (όταν υπάρχει αντίσταση):
-
Μαρία: «Θα ήθελα να το μεταθέσουμε για Κυριακή.»
-
Νίκος: «Μα το Σάββατο βολεύει καλύτερα όλους!»
-
Μαρία: «Σε καταλαβαίνω. Κι εγώ θέλω να περάσουμε ωραία με τους φίλους σου, όμως αυτό το Σάββατο έχω αποφασίσει ότι θέλω να ξεκουραστώ . Μπορούμε να βρούμε μια λύση που να σέβεται και τις δύο πλευρές;»
(Εδώ η Μαρία κρατάει ήρεμο και σταθερό τόνο. Ούτε υποχωρεί τελείως, ούτε συγκρούεται. Μένει ανοιχτή στη σύνδεση χωρίς να καταπιεστεί.)
Τώρα ήρθε η στιγμή να δοκιμάσεις κι εσύ την διεκδικητική επικοινωνία, με έναν απλό και πρακτικό τρόπο.
Σκέψου μια πρόσφατη στιγμή που είπες «ναι» ενώ ήθελες να πεις «όχι».
-
Γράψε τι είπες τότε.
-
Ξαναγράψε την ίδια απάντηση με διεκδικητικό τρόπο:
-
Χωρίς απολογία για την ανάγκη σου.
-
Χωρίς επίθεση στον άλλον.
-
Με ξεκάθαρο αίτημα ή εναλλακτική λύση.
-
Παράδειγμα:
Από → «Εντάξει, δεν πειράζει, θα το κάνω εγώ…»
Σε → «Θα ήθελα να μοιραστούμε αυτή την ευθύνη, γιατί αλλιώς νιώθω υπερφορτωμένη. Μπορείς να αναλάβεις εσύ αυτό το κομμάτι;»
Με την διεκδικητική επικοινωνία, μαθαίνουμε να μένουμε πιστοί στον εαυτό μας χωρίς να πληγώνουμε τον άλλον.
