Τι είναι το gaslighting;

Το gaslighting είναι μια μορφή συναισθηματικής χειραγώγησης. Όταν είστε θύμα του, αρχίζετε να αμφιβάλλετε για τον εαυτό σας και την πραγματικότητά σας, αμφισβητώντας και τις ενέργειες ή τις προθέσεις των άλλων ανθρώπων. Μπορεί να καταλήξετε να αισθάνεστε ότι ¨τρελαίνεστε¨.

Από πού προέρχεται ο όρος ;

Η ιδέα ξεκίνησε σε ένα θεατρικό έργο του 1938, “Gas Light” και τις κινηματογραφικές προσαρμογές που ακολούθησαν. Στην κινηματογραφική εκδοχή του 1944, ¨Gaslight¨, είναι ο σύζυγος που προσπαθεί να πείσει τη γυναίκα του ότι είναι ψυχικά άρρωστη, προκειμένου να κλέψει τα κοσμήματα της θείας της. Σε μια διάσημη σκηνή, παίζει με τα φώτα του γκαζιού στο διαμέρισμα καθώς ψάχνει για τα κοσμήματα. Όταν η γυναίκα του, του λέει ότι άκουσε βήματα και είδε τα φώτα του γκαζιού να τρεμοπαίζουν, εκείνος επιμένει ότι μόνο το φαντάστηκε.

Όταν οι άνθρωποι χρησιμοποιούν τον όρο gaslighting, αναφέρονται σε παρόμοιες μορφές συναισθηματικής κακοποίησης. Η ταινία έκανε δημοφιλή τον όρο σε σχέση με τη συναισθηματική κακοποίηση της συζύγου από τον σύζυγο, αλλά μπορεί να προκύψει gaslighting μεταξύ ανθρώπων οποιουδήποτε φύλου, σε κάθε είδους σχέσης και δυναμική εξουσίας .

Συνήθεις τακτικές gaslighting

  • Ψέματα: Η ρίζα του gaslighting είναι η διαστρέβλωση της αλήθειας. Οι gaslighters θα σας πουν ψέματα, συχνά πειστικά και θα σας κάνουν να αναρωτιέστε τι είναι αληθινό. Ακόμα κι αν έχετε αδιάσειστα στοιχεία  για να τους αποδείξετε ότι κάνουν λάθος, δεν θα το παραδεχτούν.

  • Άρνηση: Μπορεί να προσπαθήσετε να επικοινωνήσετε σε έναν gashlighter ότι σας συμπεριφέρεται χειριστικά, αλλά αυτό δεν θα σας οδηγήσει και πολύ μακριά. Οι άνθρωποι που κάνουν gashlighting σπάνια παραδέχονται ότι είναι χειριστικοί και κακοποιητικοί. Θα αρνηθούν επίσης την πραγματικότητα των συναισθημάτων σας, λέγοντας ότι είστε «υπερβολικά ευαίσθητοι» ή «δραματικοί» αντί να ζητήσουν συγγνώμη που σας πλήγωσαν.

  • Αποστασιοποίηση: Οι gaslighters θα αρνηθούν να ακούσουν ή να συμμετάσχουν σε ορισμένες συνομιλίες. Θα χρησιμοποιήσουν φράσεις όπως «Δεν καταλαβαίνω» για να σας κάνουν να νιώσετε ότι εσείς είστε το πρόβλημα αντί να παραδεχτούν ότι δεν επικοινωνούν με καλή τη πίστη.

  • Υποτίμηση: Για έναν gaslighter, η προοπτική, τα συναισθήματα και οι εμπειρίες σας είναι ασήμαντα. Θα υποβαθμίσουν την κακοποίησή τους ως «όχι και τόσο τραγική» και θα προσπαθήσουν να σας πείσουν ότι «αντιδράτε υπερβολικά».

  • Απαξίωση: Οι gaslighters μπορεί να προσπαθήσουν να σας δυσφημήσουν στους φίλους και την οικογένειά σας. Μπορεί επίσης να προσπαθήσουν να σας πείσουν ότι κανείς δεν σας πιστεύει για να σας εμποδίσουν να απευθυνθείτε σε άλλους για υποστήριξη.

  • Εκτροπή: Εάν αναφέρετε ένα πρόβλημα, ένας gaslighter συχνά αλλάζει θέμα για να αποφύγει την ευθύνη για τις ενέργειές του.

  • Κατηγορία: Ένας gaslighter μεταθέτει την ευθύνη στο θύμα του. Αν τους πείτε: «Αυτό που είπες πλήγωσε τα συναισθήματά μου», μπορεί να σου απαντήσουν: «Δεν μπορώ να κάνω ούτε ένα αστείο; Ποιο είναι το πρόβλημά σου? ” Ξαφνικά θα νιώσετε την ανάγκη να ζητήσετε συγγνώμη, παρόλο που ήταν εκείνοι που σας πλήγωσαν.

  • Δουλοπρέπεια: Ένας gaslighter μπορεί να χρησιμοποιήσει φιλοφρονήσεις και στοργή ως κάλυμμα για τις πράξεις του.

  • Προβολή: Συχνά, οι gaslighters προβάλλουν τις δικές τους ανασφάλειες ή λάθη στα θύματά τους. Για παράδειγμα, ένας gaslighter μπορεί να γίνει υπερβολικά κτητικός και να ζηλεύει τον σύντροφό του εφόσον έχει ό ίδιος απατήσει.

Παραδείγματα gaslighting

  • Το σχεσιακό gaslighting παρατηρείτε μεταξύ ανθρώπων και σε κάθε είδους σχέση ( ρομαντική, οικογενειακή, επαγγελματική, κ.λπ.)

  • Το ιατρικό gaslighting πραγματοποιείται όταν ένας γιατρός ή άλλος επαγγελματίας υγείας απορρίπτει τις ανησυχίες ενός ασθενούς για την υγεία του, αναστέλλει τη θεραπεία ή αποτυγχάνει να παρέχει ένα βασικό πρότυπο περίθαλψης.

  • Το πολιτικό gaslighting μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μορφή προπαγάνδας. Συμβαίνει όταν ένας πολιτικός χρησιμοποιεί τακτικές χειραγώγησης για να προωθήσει κραυγαλέα ψεύδη και να δυσφημήσει επαληθεύσιμες πληροφορίες προκειμένου να αποκτήσει εξουσία.

  • Το θεσμικό gaslighting συμβαίνει όταν τα συστήματα δημιουργούνται σκόπιμα για να αρνηθούν προβλήματα ή καταχρήσεις και να αμφισβητήσουν την ψυχική υγεία των θυμάτων. Μπορεί να εμφανιστεί σε χώρους εργασίας, θρησκευτικά ιδρύματα, σχολεία, κυβερνήσεις και άλλους οργανισμούς.

  • To ιστορικό gaslighting συμβαίνει όταν ιστορικές τραγωδίες ή φρικαλεότητες υποβαθμίζονται ή απορρίπτονται κατηγορηματικά προκειμένου να αποφευχθεί η ευθύνη ή η αποκατάσταση των θυμάτων.

  • Το ρατσιστικό gaslighting υποστηρίζει και διαιωνίζει τη νοοτροπία της λευκής υπεροχής χαρακτηρίζοντας οποιονδήποτε αντεπιτίθεται, ειδικά έγχρωμους ως ψυχικά ασταθείς.

Πώς είναι να είσαι gaslightrer;

Τα σημάδια του gaslighting μπορεί να είναι δύσκολο να εντοπιστούν ιδιαίτερα όταν βιώνετε την κατάσταση, καθώς οι gaslighters αποδυναμώνουν την ικανότητά σας να εμπιστεύεστε τον εαυτό σας.

Ακολουθούν τα κοινά σημάδια του gaslighting. Εάν δεν είστε σίγουροι ότι ισχύουν για εσάς, διαβάστε τη λίστα με έναν έμπιστο φίλο ή μέλος της οικογένειάς σας.

  • Αναρωτιέστε τακτικά για τον εαυτό σας

  • Νιώθετε μπερδεμένοι

  • Αμφισβητείτε την ψυχική υγεία σας

  • Δικαιολογείτε τη συμπεριφορά του gaslighter

  • Δυσκολεύεστε στη λήψη αποφάσεων

  • Ζητάτε συνεχώς συγγνώμη

  • Βιώνετε άγχος ή κατάθλιψη

Ένας άλλος τρόπος για να προσδιορίσετε εάν είστε το υποκείμενο ενός gaslighter, είναι να αξιολογήσετε τη συμπεριφορά του ατόμου. Πολλοί gaslighters χρησιμοποιούν παρόμοιες τακτικές και γλώσσα για να φθείρουν τα θύματά τους.

Οι κοινές φράσεις που χρησιμοποιούν περιλαμβάνουν:

  • Αντιδράς υπερβολικά

  • Ήταν απλά ένα αστείο! Σύνελθε

  • Ποτέ δεν το είπα αυτό

  • Αυτό δεν συνέβη ποτέ

  • Σταμάτα να κάνεις τόσο μεγάλη φασαρία για το τίποτα

  • Δεν μπορώ να πιστέψω ότι είσαι ακόμα κολλημένος σε αυτό

  • Είσαι τόσο drama queen

  • Όλοι νομίζουν ότι έχεις τρελαθεί

  • Κανείς δεν σε πιστεύει

  • Άντε πάλι τα ίδια

  • Είσαι τόσο ευαίσθητος

  • Είσαι τυχερός που σε ανέχτηκα, το ξέρεις;

  • Είμαι το μόνο άτομο που είναι ειλικρινής μαζί σου. Θα πρέπει να είσαι ευγνώμων

Γιατί οι άνθρωποι ανέχονται το gaslighting ;

Το gaslighting είναι μια μαθημένη συμπεριφορά. Μερικοί άνθρωποι το μαθαίνουν από την παιδική τους ηλικία. Είτε να γίνονται θύματα του gaslighting, είτε θύτες. Άλλοι θέλουν να μάθουν πώς να χειραγωγούν άλλους ανθρώπους και σκόπιμα αναζητούν νέες τακτικές.

Ακούσιο gaslighting

Κάποιοι άνθρωποι που κάνουν gaslighting στους άλλους μπορεί να μην το κάνουν σκόπιμα. Πολλοί άνθρωποι υιοθετούν τα ίδια πρότυπα συμπεριφοράς που βίωσαν στις οικογένειές τους αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να θεωρούνται υπεύθυνοι. Οι άνθρωποι που υιοθετούν το gaslighting στις σχέσεις τους, μπορούν να μάθουν πιο υγιείς μορφές επικοινωνίας και επίλυσης συγκρούσεων με τη βοήθεια ενός θεραπευτή.

Εσκεμμένο gaslighting

Ορισμένες προσωπικότητες μπορεί να παρασυρθούν σε καταχρηστικές συμπεριφορές ως τρόπο ελέγχου άλλων ανθρώπων. Αυτό μπορεί να οφείλεται σε σοβαρές διαταραχές ψυχικής υγείας, ιδιαίτερα ναρκισσιστική διαταραχή προσωπικότητας, αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας και ψυχοπάθεια. Άτομα gaslighters, μπορεί να βιώνουν αυταρχικές παρορμήσεις και θέλουν να έχουν εξουσία πάνω σε άλλους.

Ανεξάρτητα από τους λόγους πίσω από αυτό, να θυμάστε το εξής:

Οι gaslighters είναι κακοποιητικοί. Μπορεί να είναι δύσκολο για τους εσκεμμένους gaslighters να βελτιωθούν ακόμη και με θεραπεία. Συχνά, θα προσπαθήσουν να χειραγωγήσουν ή να ακυρώσουν τον θεραπευτή τους.

Στρατηγικές για την υπέρβαση του gaslighting

Κατονομάστε το: Το να είστε ειλικρινείς με τον εαυτό σας σχετικά με την κατάστασή σας είναι συχνά το πρώτο βήμα προς τη θεραπεία. Εάν αντιμετωπίζετε gaslighting, είναι σημαντικό να το παραδεχτείτε στον εαυτό σας και ιδανικά να το μοιραστείτε με έμπιστους φίλους και συγγενείς.

Κρατήστε αρχείο: Εάν δεν είστε βέβαιοι ότι αντιμετωπίζετε gaslighting, η τήρηση κάποιου είδους αρχείου μπορεί να σας βοηθήσει να επιβεβαιώσετε τι συμβαίνει. Μπορείτε να καταγράφετε σημαντικά γεγονότα ή διαφωνίες σε ένα ημερολόγιο και να ανατρέξετε σε αυτό για να καταλάβετε εάν ένας gaslighter προσπαθεί να υπονομεύσει την πραγματικότητά σας.

Δώστε προτεραιότητα στη δική σας ασφάλεια: Η συναισθηματική κακοποίηση μπορεί να κλιμακωθεί γρήγορα σε σωματική βλάβη ή βία. Εάν η κατάστασή σας δεν είναι πλέον ασφαλής, ζητήστε την βοήθεια του ειδικού.

Τιμήστε τα συναισθήματά σας: Μπορεί να αισθανθείτε συντετριμμένοι εάν συνειδητοποιήσετε ότι ένα άτομο στο οποίο κάποτε αναζητούσατε βοήθεια ή εμπιστευόσασταν σας χειραγωγεί. Δεν υπάρχουν «λάθος» συναισθήματα όταν πρόκειται να ξεπεράσουμε το gaslighting.

Μοιραστείτε την αλήθεια σας: Η διεύρυνση του κύκλου ανθρώπων της εμπιστοσύνης σας είναι κρίσιμη για την αποδυνάμωση της δύναμης του κακοποιού σας. Μιλώντας με έμπιστους φίλους ή μέλη της οικογένειας, μπορείτε να λάβετε υποστήριξη. Είναι άτομα που σας αγαπούν και θέλουν να ενισχύσουν την ικανότητά σας να εμπιστεύεστε τον εαυτό σας και όχι να τον αποδυναμώνετε.

Θέστε υγιείς στόχους: Ένας gaslighter μπορεί να μην παραδεχτεί ποτέ ότι έχει κάνει κάτι λάθος. Ο στόχος σας δεν πρέπει να είναι να τους πείσετε ή να τους αλλάξετε. Αντίθετα, στοχεύστε να εστιάσετε στη δική σας συναισθηματική θεραπεία και στη σωματική, ψυχική και συναισθηματική ασφάλεια.

Ζητήστε επαγγελματική βοήθεια: Μπορεί να είναι δύσκολο να ξεφύγετε από καταχρηστικές καταστάσεις και να θεραπευθείτε μόνοι σας από αυτές. Ένας θεραπευτής μπορεί να σας βοηθήσει να επεξεργαστείτε την εμπειρία σας και να ενισχύσετε την ψυχική υγεία σας.  Στην διάθεσή σας οποτεδήποτε το αποφασίσετε είτε από κοντά, είτε από απόσταση.

Πηγή: therapist.com

Τηλέφωνο Επικοινωνίας: 693 6138090

❤ 

❤